MAJKOW A p o 11 o n N i k o ł a j e w i c z, ur. 23 V (4 VI) 1821 Moskwa, zm. 8 (20) III 1897 Petersburg, poeta. Syn malarza, brat Waleriana, krytyka literackiego. Debiutował w 1842 zb. poezji, który inaugurował cykl W antołogiczeskom stile (W stylu antologicznym). Świadectwem krótkotrwałego zbliżenia M. do "szkoły naturalnej" W. Bielinskiego są m.in. poematy Dwie sud'by (1845, Dwa losy) o duchowej degradacji "człowieka zbędnego" i Maszeńka (1846, Maszeńka) parodiująca rzewny ton elegii. Dłuższy pobyt M. we Włoszech zaowocował tomem poezji Oczerki Rima (1847, Szkice rzymskie), w którym historia przeplata się ze współczesnością, spojrzenie malarza z intuiq'ą poety. Fascynacja antykiem wyznaczyła jeden z głównych kierunków w poezji M. Czasy upadku Rzymu, dzieje wczesnego chrześcijaństwa, jego dramatyczne zmagania z pogaństwem to temat poetyckiej dylogii Tri smierti (1857, Trzy śmierci) i Smiert' Lucyja (1863, Śmierć Lucjusza) oraz poematu Dwa mira (1872, II red. 1881, Dwa światy). Drugim kierunkiem zainteresowań M. była historia, zwłaszcza ojczysta, traktowana jako aktualizacja odwiecznych idei. Historii poświęcił m.in. pisane na przestrzeni lat cykle poetyckie Wieka i narody (1840-88, Wieki i narody), Otzywy istorii (1874-80, Odgłosy dziejów), W Gorodce w 1263 godu (1875, W Gorodcu w 1263 roku) oraz poemat Stronnik (1864, Pielgrzym), traktujący o raskolnikach. Czerpał przy tym obficie z poetyki ludowej i leksyki archaicznej. Zainteresowanie Słowiańszczyzną wiąże się ze zwrotem M. ku słowianofilstwu, a potem, w latach 60., ku wojowniczemu panslawizmowi. Swoje refleksje na temat Słowiańszczyzny M. zawarł w cyklu poetyckim Iz sławianskogo mira (Ze świata Słowian), na który złożyły się wiersze i poematy z lat 1870-80. Ponadto M. dokonał m.in. poetyckiego tłumaczenia białoruskich i serbskich pieśni ludowych. Przełożył też na język roś. Sonety krymskie A. Mickiewicza. W 1870 wystąpił z poetyckim przekładem eposu Słowo o wyprawie Igora. W swym programie "sztuki czystej" M. zbliżał się do pamasizmu. Mistrz formy, pozostawił prawdziwe perły liryki osobistej i pejzażowej.
