MOSKWITIANIN - naukowo-literackie czasopismo wydawane w Moskwie przez prof. Uniwersytetu Moskiewskiego M. Pogodina i S. Szewyriowa w 1841-56. Początkowo wychodziło co miesiąc, od 1849 ukazywało się co 2 tygodnie, choć nie zawsze regularnie. M. przyjął kierunek tzw. oficjalnej ludowości, opartej na "trój-jedynej" formule "prawosławie, samodzierżawie, ludowość", głoszonej przez ówczesnego ministra oświaty S. Uwarowa. Kierowany przez S. Szewyriowa dział krytyki literackiej zwalczał "handlową orientację" czasopisma "Moskowskij Nabludatiel" (F. Bułharyn, N. Grecz, J. Sękowski), następnie podjął walkę z W. Bielinskim i "szkołą naturalną" N. Gogola oraz wszelkimi przejawami okcy-dentalizmu (roś. zapadniczestwo). W czasie gdy red. nacz. M. był I. Kiriejewski (styczeń-marzec 1845) podjęto próbę odsunięcia M. Pogodina i S. Szewyriowa od wpływu na czasopismo. Kiriejewski wraz z grupą niezależnych, opozycyjnych publicystów i pisarzy (bracia K. i L Aksakowowie, J. Samarin, A. Chomiakow i in.) zdołał opublikować w krótkim czasie szereg poważnych artykułów programowych o proweniencji słowianofilskiej. W M. publikowali swe utwory: W. Żukowski, N. Gogol, N. Jazykow, P. Wiaziemski, M. Zagoskin, A. Weltman, W. Dal, F. Glinka i in. Dużą wartość miała rubryka historyczna M., w której publikowali: I. Sriez-niewski, J. Biczurin, A. Gilferding, I. Zabielin, I. Sniegiriew. W 1850 weszli do red. czasopisma A. Grigorjew, A. Ostrowski, B. Ałmazow, J. Edelson i in., tworząc "młodą generację" M., która nadała mu kierunek słowianofilski. Wtedy to zaczęto publikować w M. dramaty N. Ostrowskiego, opowieści A. Pisiemskiego, P. Mielni-kowa-Pieczerskiego, D. Grigorowicza, poezje F. Tiutczewa, J. Połonskiego, A. Feta, N. Szczerbiny, L Meja.
